خانه > کتاب > هدایت و گیاه خواری

هدایت و گیاه خواری

فواید گیاه‌خواری – صادق هدایت – چاپ سوم، انتشارات امیرکبیر – ۱۳۴۲

خواندن «فواید گیاه‌خواری» هدایت بیش از آنکه برای پرهیز از گوشت‌خواری یا ترغیب به گیاه خواری مفید باشد، به نظرم، در شناخت هدایت جالب است. کتابی که در ۲۵ سالگی نوشته و نشان از جوانی احساساتی و رمانتیک دارد که تحسین گذشته‌های دور در او موج می‌زند.

هدایت در این کتاب تلاش کرده تا گزارش نسبتا جامعی از جوانب مختلف گیاه‌خواری ارائه کند و پیش‌فرض خود را دلایل متعدد و مستدل علمی گذاشته است با این حال همان‌طور که در صفحه ۱۳ می‌نویسد «هر گاه مردم وادار می‌شدند حیواناتی را که می‌خورند با دست خودشان بکشند بیشتر آنان از گوشت‌خواری دست می‌کشیدند» بیش از آنکه دلایل علمی در کتاب باشد (هر چند کتاب مملو از نقل‌قول‌ها از دکترها و ادبا و فیلسوفان است) تکیه بر این نکته است که انسان گوشت‌خوار نبوده است. گوشت‌خواری برای جسم و روان آدمی مضر است. از بدترین خصایل اخلاقی میل به ‌خون‌ریزی است و … چرا که هدایت ۲۵ ساله معتقد است «احترام به زندگی در نهاد آدمی هست» و این از عالی‌ترین خصایل انسان است.

خواندن «فوائد گیاه‌خواری» ۸۵ سال پس از نگارش آن علی‌رغم وجود نکات علمی مندرج در کتاب، احساس خواندن کتابی علمی به خواننده نمی‌دهد. با این حال هدایت علاوه بر تکیه بر احساسات، از ساختار بدن انسانی و شباهت آن به میمون‌های میوه‌خوار می‌گوید. از ساختار دهان و فک انسان، معده‌ی نازک و کم زور انسان که توان هضم گوشت را به سختی دارد و نیاز به پختن دارد، تا روده‌ی دراز انسان که برای گوشت مفید نیست.

از حدود صفحه‌ی ۲۵ متوجه می شویم که هدایت بیشتر بر خام‌خواری تاکید دارد تا اینکه در فصل ششم با عنوان «در مذمت پختن خوراک» ایده‌ی خود را کامل بیان می‌کند.

هدایت در آن روزها آنطور که از پاورقی کتاب پیداست در مجلات فرانسه هم می‌نوشته و البته مطالعات جامعی در این خصوص انجام داده است. او به مثلی فرانسوی اشاره می‌کند که می‌گوید «به من بگو چه می خوری، به تو می‌گویم کی هستی» و بخشی از خرابی ذهن و فکر آدمی را نتیجه‌ی تصمیم اشتباه انسان مبنی بر گوشت‌خوار شدن می‌داند و ژاپنی‌ها و هندی‌ها و بودایی‌ها را برای گیاه‌خوار بودنشان بسیار تحسین می‌کند.

هدایت ۲۵ ساله در این کتاب سیگار را «دود خفه‌کننده‌ی توتون» و شراب را «آب فاسد شده‌ی انگور» توصیف می‌کند و جایی که در مذمت پختن گوشت بحث می‌کند به زنان یادآوری می‌کند که اگر دست از این کار بردارند وقتشان در خانه باز می‌شود و لازم نیست که دائم مشغول آشپزی باشند و می‌توانند به کارهای مهم‌تری رسیدگی کنند.

او در صفحه ۹۸ از روی بررسی دندان‌های انسان و اینکه در بین جانداران تنها انسان است که دندان‌هایش فاسد می‌شود نتیجه می‌گیرد که نژاد انسان رو به نیستی است. نتیجه‌گیری که ردِ آن را جدا از اعتبار علمی مفروضش می‌توان در کارهای بعدی و طرز فکر او مشاهده کرد. خواننده در این کتاب با هدایتی امیدوار روبروست که مملو از سلامتی و زندگی است و ورزش و دوری از دود و الکل را دائم در کنار گیاه‌خواری توصیه می‌کند و در فصل دوازدهم که «انجام نامه» نامش داده نتیجه می‌گیرد که «گیاه‌خواری نجات دهنده‌ی نژاد آدمیزاد است»

Advertisements
دسته‌ها:کتاب برچسب‌ها: ,
  1. هنوز دیدگاهی داده نشده است.
  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: