خانه > کتاب > سوسیالیسم و فردگرایی

سوسیالیسم و فردگرایی

 سوسیالیسم و فردگرایی

اسکار وایلد

ترجمه: باوند بهپور

نشر چشمه

چاپ دوم

91 صفحه – 2100 تومان

کتاب خوبی است که چند ساعته تمام می شود. اسمش البته بی خودی جذابیت ایجاد کرده. خبری نیست. کتاب متشکل بر یک مقاله به نام «روح انسان تحت نظام سوسیالیستی»، 2 نامه به روزنامه کرونیکل درباره ی وضعیت زندان ها و چند گزین گویه است. ترجمه خوبی هم دارد.

بخش اصلی کتاب همان مقاله «روح انسان تحت نظام سوسیالیستی» است و در ابتدا هم سعی کرده تا همچون نام کتاب ارتباطی میان سوسیالیسم و فردگرایی برقرار کند با این حال این ارتباط به نظرم برقرار نمی شود و ارتباط ها تقریبا غیرمنطقی است. مقاله تمجیدی از سوسیالیسمی است که در خود اقتدار ندارد. عصیان را برترین فضلیت انسان می داند و درعین حال می نویسد «ویژگی شخصیت کامل عصیان نیست، آرامش است.» سود را که در زندگی آن روز ( سال1890) مهم ترین هدف اصلی زندگی شده را تقبیح کرده و هدف را رشد انسان می داند و به نقد می نویسند که انسان ها «پنداشته اند مهم ترین چیز، داشتن است نه بودن.»

«انسان باید زندگی کند. زندگی کردن کمیاب ترین چیز دنیاست. غالب مردم صرفا وجود دارند. همین.»

«تکراری بودن، ناشی از اقتدار مردم بر هنر بود و اسباب تاسف است.»

بخش اعظم مقاله درباره ی هنر است. اینکه هنر چگونه است و چه ارتباطی با مخاطب برقرار می کند. البته بیراه هم نیست. چرا که تحقق فردیت کامل انسان را در هنر می داند. با این حال دیدگاهی کاملا نخبه گرایانه دارد (که شخصا خیلی جاها برام جذاب بود، البته جاهایی هم کلی گویی کرده، مثل اینکه انسان ها همیشه بدتربیت شده اند، یا ارتباط سوسیالیسم و فردیت).

هنر مردمی در این مقاله به شدت تقبیح می شود: » و باید در نظر داشت که مردم دقیقا به همین دلیل که هنر چنین صورت متراکمی از فردگرایی است می کوشند بر آن اعمال قدرت کنند؛ قدرتی که غیراخلاقی است؛ احمقانه است و همان اندازه که فاسد کننده است حقیر هم هست. تقصیر مردم نیست. مردم همیشه و در تمامی اعصار بد تربیت شده اند. همیشه طرفدار این بوده اند که هنر مردمی شود و مطبوعِ ذوقِ نداشته شان قرار بگیرد و تملقِ پوچی عبث شان را بگوید؛ چیزی را بگوید که پیش تر گفته شده، چیزی را به آنها نشان دهد که قاعدتا باید از دیدنش خسته می شدند؛ می خواهند هنر زمانی که از فرط خوردن سنگین شده اند سرگرم شان کند و زمانی که از حماقت خود به تنگ می آیند حواسشان را پرت کند. در حالی که هنر هرگز نباید مردمی شود. مردم باید سعی کنند درک هنری شان را بالا ببرند.» این جملات چکیده ی دیدگاه نخبه گرایانه ی واید درباره ی هنر و ارتباط با مخاطب است. او حتی پا را از این هم فراتر می گذارد و می نویسد » ما توانسته ایم در انگلستان شعر خوب داشته باشیم چرا که مردم شعر نمی خوانند و در نتیجه بر این حیطه تاثیر هم نمی گذارند.» بحث های بسیار جالبی که خواندن مقاله را لذت بخش و سوالات زیادی مطرح می کند که میشود بدان فکر کرد. همچنین در جایی از مقاله و بحث درباره ی آثار هنری، فرم و محتوای یک اثر را جدا از هم نمی داند و معقتد است که «این دو همواره یک چیز ثابتند.»

او همچنین به نوعی به روانشانسی عامه نیز دست می زند و مثلا معتقد است «یگانه چیزی که عوام عمیقا از آن بیزارند بداعت است. بیزارند چرا که آنان را می ترساند.» یا اینکه » مردم در هنر آن چیزهایی را می پسندند که پیش تر وجود داشته. آن هم به این دلیل که نمی توانند تغییرش دهند.»

او در جایی از مقاله همچنین به «افکار عمومی» می تازد و البته بر روی فاش کردن زندگی خصوصی افراد در روزنامه های انگلیسی تمرکز می کند و آن را نقد می کند. مشخص است که هنگام نگارش مقاله میانه ی چندان خوبی با روزنامه ها و روزنامه نگارها ندارد. با این حال در جوانی و حتی تا آخر عمر که از انتهای کتاب می توان متوجه شد کارهایش را در مطبوعات چاپ می کرده. همچنین در یکی از نامه هایی که به روزنامه کرونیکل نوشته درباره تاثیرگذاری مثبت روزنامه بر افکار عمومی نوشته است و خواستار آن شده.

برخوردش با دین با تساهل است و یکی دو تحلیل خوب از مقایسه دوران کلاسیک و رنسانس انجام می دهد و نظرات جالبی درباره ی بعضی هنرمندان و شاعران دارد.

دیدگاه وایلد همچنین درباره خرج احساسات در زندگی جالب توجه است. میانه ی خوبی با دخالت احساسات در امور (البته اجتماعی) ندارد، مثل دل سوزاندان و ترحم بر فقیران و بر تغییر ساختارها بیشتر تاکید می کند و معتقد است که زندگی صنعتی آن روز باعث از دست رفتن فردیت و شخصیت انسان شده و می شود. در عین حال معتقد است که عاطفه در انسان ها باید تقویت و آبیاری شود و لذت را هدف زندگی و محک طبیعت می داند.

بخوانیدش

Advertisements
  1. هنوز دیدگاهی داده نشده است.
  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: